Inne nazwy: witamina Q, ubichinon,
ubidekarenon, CoQ₁₀ 

Koenzym
ten otrzymał oznaczenie cyfrą 10 dlatego, iż jest w nim łańcuch
boczny zbudowany z 10 jednostek izoprenowych.

Na wstępie należałoby wyjaśnić co to właściwie jest ów
tajemniczy koenzym, a właściwie koenzymy.

Mówiąc skrótowo enzymy są biokatalizatorami biochemicznymi o
charakterze białkowym, katalizator zaś jest tym w chemii co nie
bierze bezpośredniego udziału w reakcji chemicznej ale znacznie
przyspiesza jej przebieg.

Obecnie są znane
setki enzymów, a zajmuje się nimi cała złożona dziedzina
biochemii organicznej

tzw. enzymologia.

W
nauce zajmującej się wiedzą o ziołach – farmakognozji –
pojęcie enzymów odgrywa bardzo ważną rolę gdyż niektóre z nich
– pochodzenia roślinnego – są stosowane coraz częściej jako
leki.

Enzymy są białkami o masie cząsteczkowej od 12.000 – 1.000.000
złożonymi z części białkowej – apoenzymu i części
niebiałkowej zwanej koenzymem, przy czym charakter budowy chemicznej
koenzymu może być różny: może zawierać metale, witaminy (np. z
grupy B), nukleoproteiny, aminokwasy itp.

W 1957 roku
naukowcy z Uniwersytetu w Wisconsin odkryli substancję znajdującą
się w mięśniu sercowym wołu i po zbadaniu składu określono
znalezioną substancję jako chinon – czyli związek chemiczny
istniejący we wszystkich żyjących komórkach – i stąd nazwa
którą mu nadano : ubi-chinon, czyli chinon istniejący wszędzie.

Koenzym Q 10 chemiczny
wzór sumaryczny – C₅₉H₉₀O₄.

Koenzym
Q₁₀ działa jak świeca w układzie silnika samochodu.

Niektórzy
naukowcy zaliczają koenzym Q₁₀
do witamin, gdyż w organizmie zachowuje się w sposób podobny do
nich, zaś jego struktura chemiczna jest zbliżona do witaminy K i wit
E. i jest on głównym wojownikiem w walce organizmu z wolnymi
rodnikami, a także wspiera działania detoksykacyjne organizmu,
wspierając niszczenie trucizn w wątrobie i w nerkach.

Jednak
głównym polem działania Q₁₀
jest nasze serce. Koenzym został dopuszczony do lecznictwa w Japonii
w 1974 roku, zaś dziś jest jednym z sześciu najczęściej
zapisywanych leków w tym kraju. Koenzym ten chroni serce na wiele
sposobów, obniża ciśnienie krwi, ale przede wszystkim wpływa na
wytwarzanie energii w komórkach naszego organizmu. W każdej bowiem
komórce znajduje się miniaturowa elektrownia czyli mitochondrium,
przy czym koenzym Q₁₀
jest „paliwem” dla tych mikroelektrowni.

W
bardzo złożony sposób Q₁₀
transportuje tam i z
powrotem małe ładunki elektryczne w mitochondriach pomiędzy trzema
enzymami, które są niezbędne do produkcji energii; bez Q₁₀
cały proces uległby zatrzymaniu.

• Pełniąc
  inne funkcje, ochronne Q₁₀
  neutralizuje
  wolne rodniki przy czym
  chroni też oko przed
  chorobami siatkówki, zapobiega rakowi piersi i parodontozie,
• jest
  niezbędnym lekiem stosowanym jako osłona przy chemio- radioterapii,
• skutecznie
  także regeneruje siły po forsownym treningu,
• nadaje się do
  stosowanie w przypadku trudno uleczalnych dolegliwości związanych z fibromyalgią
  – to przewlekła dolegliwość bólowa o niejasnej etiogenezie –
  Q₁₀ w takich wypadkach
  wspomaga dostarczanie tlenu do tkanki mięśniowej, dzięki czemu
  związki przeciwzapalne
  szybciej do niej docierają,
• nadaje się do
  stosowania w przypadku łagodzenia dolegliwości związanych z
  popularną ostatnio
  boreliozą, jako że wykazuje działanie silnie
  przeciwutleniające, a dzięki temu nadaje się do
  niespecyficznego pobudzania układu odpornościowego, przy okazji
  poprawiając ogólny stan zdrowia i dodając
  energii,
• nadaje się do
  stosowania w przypadku pomocniczego leczenia dusznicy bolesnej,
  gdyż podobnie jak
  L-karnityna bierze udział w procesach tworzenia energii w komórkach.
  U pacjentów cierpiących na
  stabilną postać dusznicy bolesnej stosowanie Q₁₀
  zmniejszyło o połowę ilość napadów bólu w
  klatce piersiowej,
• takoż bywa
  pomocny oczywiście w chorobach wieńcowych, gdyż redukuje
  poziom cholesterolu,
  zmniejsza częstotliwość występowania bólów mostkowych, oraz
  zwiększa odporność
  organizmu na wysiłek fizyczny,
• jest
  także przydatny przy takich schorzeniach jak: niewydolność
  krążenia, w kardiomiopatii,
  choroba niedokrwienna serca, miażdżyca, cukrzyca, choroba
  Parkinsona, zespół
  przewlekłego zmęczenia, osłabienie wydolności psychofizycznej, i
  nadciśnieniu tętniczym,
  oraz przy zbyt dużym poziomie LDL – złego cholesterolu. Zły
  cholesterol utworzony jest
  bowiem przez zwykły cholesterol który wszedł w reakcję z tlenem,
  zaś koenzym
  Q₁₀
  zapobiega utlenianiu się cholesterolu, co z kolei może zapobiegnąć przewężaniu
  się tętnic.

I co jeszcze?
A tak na dobrą
sprawę to można by jeszcze wymienić z parę dziesiątków różnych
dolegliwości (np. astma, SM – stwardnienie rozsiane, SLA –
stwardnienie zanikowe boczne) lecz nie o to chodzi by wymieniać
wszystkie dolegliwości przy których Q₁₀ może być
pomocne, tylko o pobieżne zorientowanie Czytelnika w mechanizmach
rządzących naszym zdrowiem i sposobem działania niektórych
substancji od których to obecności zależy nasz stan zdrowia.

W ścisłym ujęciu
koenzym Q₁₀ nie jest witaminą ale też i w pewnym sensie
jest niezbędny do życia – tak jak witaminy.

CoQ₁₀
jest jednym z mocniejszych przeciwutleniaczy którego antynowotworowe
właściwości potwierdzono w badaniach medycznych –
laboratoryjnych i na zwierzętach. Istniejące dane medyczne
potwierdzają antykancerogenne działanie Q₁₀ – oparte
ono jest prawdopodobnie na zasadzie silnego działania
przeciwutleniającego Q₁₀, likwidującego w organizmie
wolne rodniki.

Lekarze z USA nie
polecają CoQ₁₀ jako panaceum na wszelkie nowotwory, ale
sugerują używanie go jako substancji uzupełniającej
konwencjonalne metody leczenia i jako dodatkowego środka dzięki
któremu można uzyskać reemisję. (cofnięcie się objawów
choroby).

Wegetarian ucieszy
zapewne mocno wiadomość, iż w mniejszym zakresie są mniej
narażeni na suplementację Q₁₀ gdyż warzywna dieta jest
bogata w ową substancję, jednakże od roku 30 życia

należy jednak
podjąć uzupełnianie jego poziomu, aby spowolnić naturalny proces
spadku jego ilości w organizmie, toteż i suplementacja tak czy
inaczej wegetarian jednak dotyczy.
Niektórzy lekarze
zalecają przyjmowanie CoQ₁₀ w ilości 2 mg/kg masy ciała.

Nie należy jednak
w przypadku CoQ₁₀ oczekiwać natychmiastowych rezultatów
– jednak widoczna poprawa pracy serca następuje po okresie 2-8
tygodni.

Koenzym Q₁₀
jest wytwarzany w organizmie ludzkim, ale z wiekiem jego ilość w
organizmie maleje.

Maksymalna dawka
koenzymu nie powinna przekraczać 400 mg dziennie, pomimo iż z
niejasnych powodów normy polskie są znacznie zaniżone w tym
zakresie (jak i zresztą p r a w i e w każdym!), ale dlaczego tak
jest, to proszę kierować pytania do tzw. naszych rodzimych
czynników decyzyjnych.

Q₁₀ może być stosowany długo i jego efekty lecznicze
ujawniają się po dłuższym okresie terapii – tygodnie,
miesiące.

Przeciwwskazania dotyczą jedynie okresu ciąży i karmienia piersią.

Stosowaniu koenzymu Q₁₀ nie towarzyszą żadne negatywne
skutki uboczne, a on sam nie wchodzi w niepożądane interakcje z
innymi lekami.


Nie są znane
dane kliniczno-toksykologiczne dotyczące przedawkowania Q₁₀.

UWAGA!!!! – Koenzym Q₁₀ nie jest tani, ale opłaca się
wydać parę złotych. Tańsze wersję koenzymu istniejące na rynku
są pozbawione wit. E (gdyż koenzym dobrze rozpuszcza się w
tłuszczach) i na ogół bardzo małymi literkami jest na leku
umieszczona informacja że należy go spożywać wraz z jadalnym
olejem roślinnym (np. sojowym) jednak dlaczego tak się dzieje jest
znowu z niejasnych względów niezrozumiałe, a zrozumienia tego nie
ułatwia wcale obfitość różnego rodzaju i podejrzanego
autoramentu urzędników i instytucji nadzorująco-kontrolnych w tym
kraju.

Zaś wielu względów, (a głównie zwracając uwagę na dobro
pacjenta!) a i mając na względzie omawiane zjawisko synergii, oraz
fakt iż Q₁₀ wchłania się znakomicie w obecności
tłuszczów (olejów roślinnych) polecamy w tym aspekcie kapsułki
olejowe wraz czystą witaminę E czyli olejem z kiełków pszenicy.

Testem
diagnostycznym zapotrzebowania organizmu na koenzym Q₁₀ jest
przeprowadzenie badań na tzw. obecność CoQ₁₀ .

Jeśli organizm
wykazuje niedomiar – a o tym powinien poinformować lekarz –
należy rozpocząć suplementacje Q₁₀.

Źródła
Q₁₀.

Dobrymi źródłami
koenzymu Q₁₀ są: tłuste ryby (tuńczyk, makrela, łosoś,
sardynki) a także wołowina i oleje roślinne jak na przykład
sojowy i rzepakowy. Oczywiście te tłoczone na zimno i z pierwszego
tłoczenia, zaś nie z Biedronki. Mniejsze ilości Q₁₀
znajdują się w kiełkach pszenicy, otrębach ryżowych, lub w
orzechach ziemnych, czy produktach z soi (UWAGA na GMO!),

Nadto proces
powstawania koenzymu Q₁₀ dotyczy także i naszego
organizmu ale jest to proces tak złożony (obejmuje blisko 15 etapów
i do tej syntezy potrzeba dużo wit. C wit. E, selenu i witamin z
grupy B) iż jego wyjaśnienie lub tylko przybliżenie przekraczałoby
możliwości przystępnego wykładu i niniejszego opracowania.

Dla jego potrzeb
natomiast warto sobie utrwalić w formie zwięzłej następujące
tezy:

• nie istnieją
  dane odnośnie przedawkowania Q₁₀,
• jest to
  substancja podobna do witamin a jest niezbędna do produkcji energii
  w komórkach,
• przyswajalność
  Q₁₀ rośnie gdy jest on wchłaniany w towarzystwie
  substancji olejowych,
• przyjmujemy Q₁₀
  w pożywieniu ale pozostała część jest syntetyzowana w
  organizmie,
• dawki wahają się
  od 30 do 400mg. Z wielu względów preferujemy stosowanie dawek
  wyższych niż 30 mg,
• suplementy diety
  zawierające Q₁₀ są sprzedawane bez recepty i jest mało
  prawdopodobne by wchodziły w
  interakcję z innymi lekami (dotyczy to większości substancji
  produkowanych przez organizm ludzki),
• suplementy diety
  zawierające Q₁₀ działają najkorzystniej wtedy gdy
  organizm ma niskie jego stężenie,
• koenzym Q₁₀
  jest bardzo pomocny w leczeniu dolegliwości związanych z
  niewydolnością serca,
• jednakże
  stosować można Q₁₀ we wszystkich jednostkach chorobowych
  w których czynnikiem sprawczym są
  wolne rodniki,
• koenzym Q₁₀
  może pomóc obniżyć wysokie ciśnienie krwi jak i pomóc w
  zakresie zwalczania podwyższonego
  poziomu LDL – „złego cholesterolu”.